Onzekerheid bij groei

Onzekerheid bij groei, Peter Michels over de groei-paradox voor ondernemers

Onzekerheid bij groei is de paradox waar bijna elke succesvolle ondernemer tegenaan loopt: meer omzet, meer winst en meer zekerheid, en toch meer twijfel dan vroeger. Dat komt doordat er in je hoofd meer op het spel lijkt te staan. In werkelijkheid sta je steviger dan ooit. Je risico is gedaald, je gevoel niet meegegroeid.

Je bent gegroeid. Meer omzet dan drie jaar geleden, een team dat draait, klanten die blijven.

En toch lig je vaker wakker dan toen je nog met twee man in een veel te klein kantoor zat.

Rare gewaarwording. Want op papier gaat het beter dan ooit. Je zou juist ontspannen moeten zijn.

Tuurlijk klopt dat rekensommetje. Maar zo werkt een hoofd niet. En je bent bepaald niet de enige.

Wat is de groei-paradox?

De groei-paradox is dit: hoe verder je komt, hoe meer het voelt alsof je iets kunt verliezen.

Toen je begon had je niets te verliezen. Geen personeel, geen vaste lasten, geen reputatie die je kon beschadigen. Elk risico was een kans.

Nu hangen er salarissen aan je beslissingen. Klanten die op je rekenen. Een naam die je hebt opgebouwd. Dus wordt elke keuze zwaarder, ook al is hij dat objectief niet.

En daar zit de kern. In realiteit is dat niet waar. In jouw hoofd wel.

Dat onderscheid is belangrijk, want het verklaart waarom meer succes niet automatisch meer rust geeft. Het is niet je situatie die onzeker is. Het is je beleving die achterloopt.

Waarom voelt het juist nu spannender?

Er spelen een paar dingen tegelijk.

Je hebt meer te verliezen dan te winnen, gevoelsmatig. Mensen ervaren een verlies ongeveer twee keer zo zwaar als een even grote winst. Dat is prospect theory in één zin. Naarmate je meer opbouwt, weegt de kans op verlies dus steeds zwaarder in je hoofd, ook al wordt het risico kleiner.

Je speelt niet meer in je eentje. Beslissingen raken nu andere mensen. Dat maakt ze niet moeilijker, wel beladener.

Je bent uit je comfortzone gegroeid zonder het te merken. Het bedrijf is veranderd, jouw rol is veranderd, maar je zelfbeeld hobbelt er nog achteraan. Je stuurt een organisatie aan met het gevoel van iemand die nog alles zelf doet.

En je praat er met niemand over. Naar je team kun je moeilijk zeggen dat je twijfelt. Naar je klanten al helemaal niet. Thuis wil je niet zeuren over problemen die van buiten op luxe lijken.

Dat isolement maakt het zwaarder dan het is.

Waarom onzekerheid geen zwakte is

Even iets rechtzetten. Die twijfel betekent niet dat je het niet aankunt.

Onzekerheid is meestal een teken dat je aan de rand van je huidige kunnen zit. Precies daar waar groei gebeurt. Als alles vertrouwd voelt, ben je waarschijnlijk al een tijdje niet meer gegroeid.

Het probleem is dus niet dat je het voelt. Het probleem ontstaat als je erop gaat reageren alsof er gevaar is.

En dat doen ondernemers. Ze gaan zich vastklampen aan controle. Zelf weer meekijken met alles. Beslissingen uitstellen tot er meer duidelijk is. Nieuwe kansen afhouden omdat “het nu goed loopt”.

Dat is het moment waarop de groei stopt. Niet door de markt, maar door de rem die je zelf intrapt.

Hoe krijg je weer grip?

Je hoeft de onzekerheid niet weg te krijgen. Je moet hem alleen niet de leiding geven.

  • Zet het risico op papier. Wat kan er echt gebeuren, hoe waarschijnlijk is dat, en wat zou je dan doen? Een risico dat je uitschrijft wordt bijna altijd kleiner dan het risico in je hoofd.
  • Kijk terug in plaats van vooruit. Zet naast elkaar waar je drie jaar geleden stond en waar je nu staat. Je hoofd vergeet dat verschil, je administratie niet.
  • Onderscheid twijfel van signaal. Twijfel die blijft zonder nieuwe informatie is ruis. Twijfel die opkomt door iets wat je ziet gebeuren, is data. Behandel ze verschillend.
  • Kies één ding en commit vol. Onzekerheid groeit in halfslachtigheid. Een duidelijke keuze met massive action erachter maakt meer rust dan eindeloos wikken.
  • Praat er met iemand over die het snapt. Niet je team, niet je partner. Iemand die op hetzelfde niveau speelt. Dat alleen al haalt de helft van de druk eraf.

Dat laatste punt is meestal het belangrijkste en wordt het vaakst overgeslagen.

De vraag onder de onzekerheid

Uiteindelijk gaat dit zelden over cijfers. Het gaat over de vraag of je jezelf ziet als iemand die dit aankan.

Ruud beschreef zijn eigen ontwikkeling als “van step naar raceauto”. Wat er veranderde was niet zijn markt of zijn aanbod. Het was zijn beeld van wat hij aankon. Daarna gingen zijn doelen er ruim overheen.

Zo werkt het bijna altijd. Het plafond waar je tegenaan zit, is meestal geen marktplafond. Het is de versie van jezelf die je meeneemt naar het volgende niveau.

Precies daar gaat Bewust Leiderschap over: wie ben je nu, wie wil je zijn, en wat betekent dat voor je rol in je bedrijf. Geen therapie, wel richting.

En wil je niet in je eentje blijven puzzelen, dan is The Freedom Club de plek waar ondernemers elkaar maandelijks scherp houden. Sparren met mensen die dezelfde vragen hebben, in plaats van erover zwijgen.

Veelgestelde vragen over onzekerheid bij groei

Waarom voel ik me onzekerder nu mijn bedrijf beter loopt?
Omdat er in je hoofd meer op het spel lijkt te staan. Toen je begon had je niets te verliezen, nu hangen er salarissen, klanten en een reputatie aan je beslissingen. Feitelijk is je risico gedaald, maar je gevoel is niet met je resultaten meegegroeid.

Wat is de groei-paradox?
De groei-paradox is dat meer omzet, winst en zekerheid vaak samengaan met méér onzekerheid in plaats van minder. Hoe meer je opbouwt, hoe zwaarder de kans op verlies weegt in je beleving, ook al is het echte risico kleiner geworden dan vroeger.

Is onzekerheid bij groei een teken dat ik iets fout doe?
Meestal niet. Onzekerheid duidt er vaak op dat je aan de rand van je huidige kunnen werkt, en dat is precies waar groei gebeurt. Het wordt pas een probleem als je erop reageert met extra controle, uitstel en het afhouden van nieuwe kansen.

Hoe stop ik met piekeren over wat er mis kan gaan?
Zet het risico concreet op papier: wat kan er echt gebeuren, hoe waarschijnlijk is dat, en wat zou je dan doen? Een uitgeschreven risico blijkt bijna altijd kleiner dan het risico in je hoofd. Blijft de twijfel zonder nieuwe informatie, dan is het ruis.

Met wie kan ik hier als ondernemer over praten?
Bij voorkeur met iemand die op hetzelfde niveau speelt en er niet van afhankelijk is. Je team en je thuisfront zijn zelden de juiste plek. Een mastermind, een groep gelijkgestemde ondernemers of een coach haalt de druk eraf en houdt je scherp.

Klaar om je plafond te doorbreken?

De cijfers zijn niet je probleem. Het beeld dat je van jezelf hebt op dit niveau, dat is het.

Wil je daar helderheid in krijgen, bekijk dan Bewust Leiderschap of het volledige aanbod. Wil je eerst gewoon sparren over waar jij vastloopt, plan dan een groeigesprek. Bellen kan ook: 010 261 3063, of mail naar info@michelsbusinesscoaching.nl.