Een goed jaarplan als ondernemer past op één pagina. Je kijkt terug op dit jaar, kiest wie je volgend jaar wilt zijn als ondernemer, zet drie tot vijf heldere doelen neer en vertaalt die naar kwartalen en weken. Plan vast momenten om bij te sturen, zodat je plan in maart nog leeft in plaats van in een la ligt.
Het einde van het jaar komt in zicht. Voor veel ondernemers het moment om vooruit te kijken. Wat wil ik volgend jaar bereiken?
Tuurlijk, je hebt al een idee. Waarschijnlijk zelfs een heel goed idee. Maar staat het ook op papier, met een plan erbij? Daar zit het verschil.
Waarom maken zo weinig ondernemers een jaarplan?
80 procent van de ondernemers stelt geen doel. Van de 20 procent die dat wel doet, heeft 80 procent geen plan. Dat is als naar Spanje rijden zonder navigatie.
Je komt misschien ergens in het zuiden uit. Maar het kost meer tijd, meer brandstof en meer energie dan nodig.
Het ligt zelden aan kennis. De meeste ondernemers weten best wat ze zouden moeten doen. Strategie is makkelijk. Je doet het alleen niet. De vraag is: waarom niet? Vaak omdat het jaarplan voelt als een groot, zwaar document waar je nooit aan toekomt.
Meer over die kloof tussen weten en doen lees je in waarom je strategie niet werkt.
Wat hoort er in een jaarplan?
Een jaarplan is geen ondernemingsplan van dertig pagina’s. Het is een kompas. Het moet je helpen kiezen, elke week opnieuw.
Een sterk jaarplan heeft vijf onderdelen:
- Een eerlijke terugblik. Wat ging goed, wat niet, en wat heb je geleerd?
- Een richting. Wie wil je volgend jaar zijn als ondernemer, en hoe ziet je bedrijf eruit?
- Drie tot vijf doelen. Niet twintig. Wie alles kiest, kiest niets.
- Een vertaling naar kwartalen. Wat moet er in Q1 staan om het jaardoel te halen?
- Vaste stuurmomenten. Wanneer kijk je terug en stuur je bij?
Stap 1: kijk terug voordat je vooruit kijkt
Begin niet met de doelen voor volgend jaar. Begin met dit jaar.
Pak je agenda, je cijfers en je herinneringen erbij. Stel jezelf drie vragen: waar ben ik trots op? Waar heb ik energie verloren? En wat zou ik anders doen als ik dit jaar opnieuw mocht beginnen?
Die terugblik is goud waard. Je ziet patronen die je in de waan van de dag mist. Misschien blijkt dat je beste maanden de maanden waren waarin je het minst zelf deed. Dat zegt iets.
Stap 2: kies wie je volgend jaar wilt zijn
Hier slaan de meeste ondernemers een stap over. Ze springen direct naar omzetdoelen.
Maar je bedrijf groeit nooit voorbij zijn leider. Als jij hetzelfde blijft doen, blijft je bedrijf ook ongeveer hetzelfde.
Stel daarom eerst de vraag: wie wil ik volgend jaar zijn? Meer leider dan doener? Meer rust in mijn week? Meer tijd voor de klanten die me energie geven? Het antwoord op die vraag bepaalt welke doelen bij je passen.
Stap 3: zet drie tot vijf doelen neer
Nu pas komen de doelen. Maak ze concreet en meetbaar, en houd het aantal klein.
Denk aan doelen op verschillende vlakken. Niet alleen omzet, maar ook je team, je klanten, je processen en jijzelf. Een voorbeeld:
- Jij als leider. Ik werk vanaf april vier dagen per week in het bedrijf in plaats van vijf.
- Je team. Er is een tweede persoon die de sales zelfstandig draait.
- Je klanten. Ik werk met minder, maar grotere opdrachtgevers.
- Je cijfers. Een omzetdoel dat past bij de richting die je net hebt gekozen.
Hoe je doelen stelt die je ook echt haalt, lees je in doelen stellen als ondernemer.
Stap 4: vertaal je jaar naar kwartalen en weken
Een jaar is te groot om op te sturen. Een kwartaal is precies goed. Lang genoeg om iets neer te zetten, kort genoeg om de focus vast te houden.
Kies per kwartaal één of twee speerpunten. Wat moet er eind maart staan? Vertaal dat daarna naar wat je deze maand en deze week doet.
Zo wordt je jaarplan geen document, maar een ritme. Elke maandag weet je wat er die week toe doet.
Stap 5: plan je stuurmomenten
Een plan dat je niet bijstuurt, veroudert binnen een paar weken. Plan daarom nu al de momenten om terug te kijken.
- Wekelijks. Een korte weekreview van een kwartier. Lees hoe in je week reviewen als ondernemer.
- Per kwartaal. Een halve dag om je speerpunten te checken en de volgende te kiezen.
- Halverwege het jaar. Een moment om te kijken of de richting nog klopt.
En als iets niet werkt? Dan gooi je je plan niet overboord. Je stuurt bij. Vaak maakt een kleine tweak het verschil.
Wat levert een jaarplan je op?
Het eerste wat je merkt is richting. Je weet waar je ja tegen zegt, en dus ook waar je nee tegen zegt. Dat geeft rust in je hoofd en ruimte in je agenda.
Daarna zie je het terug in je resultaten. Ruud Heemskerk, lid van The Freedom Club, omschreef zijn groei als “van step naar raceauto”. Hij streefde al zijn doelen voorbij. Zo’n resultaat ontstaat zelden door harder te werken. Het ontstaat door scherpe keuzes en een vast ritme van bijsturen.
Dat ritme is precies waar The Freedom Club voor is: maandelijks sparren, scherp blijven en samen bijsturen. Wil je liever persoonlijk begeleid worden? Bekijk dan de 1-op-1 coaching en het aanbod, of lees eerst wat een zakelijke coach voor je kan betekenen.
Veelgestelde vragen over een jaarplan maken als ondernemer
Wanneer maak je een jaarplan als ondernemer?
Het liefst in november of december, zodat je in januari direct kunt starten. Maar een jaarplan maken kan op elk moment. Begin dan gewoon bij het eerstvolgende kwartaal.
Hoe lang moet een jaarplan zijn?
Eén pagina is genoeg. Een jaarplan is een kompas om keuzes te maken, geen document om op te bergen.
Hoeveel doelen zet je in een jaarplan?
Drie tot vijf doelen werkt het best. Meer doelen zorgen voor versnippering en minder focus.
Wat is het verschil tussen een jaarplan en een ondernemingsplan?
Een ondernemingsplan beschrijft je bedrijf als geheel, vaak voor financiers. Een jaarplan gaat over wat je dit jaar wilt bereiken en hoe je daar elke week naartoe werkt.
Hoe houd je je jaarplan het hele jaar levend?
Plan vaste stuurmomenten: een wekelijkse review, een kwartaalcheck en een moment halverwege het jaar. Stuur bij in plaats van opnieuw te beginnen.
De Winstsessie
Wil je volgend jaar met een scherp plan starten?
Een jaarplan begint bij heldere keuzes. In De Winstsessie kijk je samen met Peter naar waar jouw bedrijf staat en welke stap het meeste oplevert.
Eén uur live met Peter, online, waarin je concreet aan de slag gaat met de groei van je bedrijf.
Eén uur live, online, gratis. Liever eerst een persoonlijk groeigesprek? Bellen kan ook: 010 261 3063, of mail naar info@michelsbusinesscoaching.nl.
