Bewust ondernemen met je team

Bewust ondernemen met je team betekent dat je de koers niet uitrolt maar samen kiest. Je bepaalt als leider wel de kaders en de richting, maar je laat het team invullen wat dat voor hun werk betekent. Dat kost één sessie meer aan de voorkant en scheelt maanden trekken aan de achterkant.

De meeste strategieën worden bedacht door drie mensen en uitgevoerd door dertig.

Die drie hebben er weken over gedaan. Ze hebben getwijfeld, geschrapt, opnieuw begonnen en zijn er uiteindelijk helemaal van overtuigd geraakt.

De andere zevenentwintig horen het in vijfendertig minuten, op een maandagochtend, met koffie.

En dan verbaas je je dat het niet landt.

Waarom uitrollen niet werkt

Betrokkenheid ontstaat niet bij het horen van een besluit. Die ontstaat bij het meemaken van de afweging.

Dat is geen zachte gedachte, het is gewoon hoe mensen werken. Je gaat niet lopen voor de conclusie van iemand anders. Je gaat lopen voor iets waar je zelf een hand in hebt gehad.

Drie dingen gaan mis bij uitrollen:

• De afweging blijft onzichtbaar. Het team krijgt het antwoord zonder de vraag, en kan daardoor zelf niets meer afleiden.
• De vertaling ontbreekt. “Wij gaan voor kwaliteit” betekent iets anders voor de monteur dan voor de planner. Niemand maakt die vertaling, dus doet iedereen wat.
• Er is geen eigenaarschap. Wat van de directie is, blijft van de directie. Ook als het misgaat.

Het resultaat ken je: beleefde instemming in de zaal en zes weken later een team dat precies doet wat het altijd al deed.

Wat bewust ondernemen met je team betekent

Bewust ondernemen betekent dat je keuzes maakt met open ogen, en dat je die keuzes kunt uitleggen. Niet omdat het zo hoort, maar omdat je weet waarom je ze maakt.

Doe je dat met je team, dan verschuift er iets fundamenteels. Je gaat van “dit is de koers” naar “dit is de richting, en dit is de vraag waar ik jullie bij nodig heb”.

Let op: dit is geen poldermodel. Je stemt niet over de strategie.

Jij bepaalt de richting en de kaders. Dat is jouw werk als leider en dat delegeer je niet. Wat je wel deelt is de invulling: wat betekent deze richting concreet voor ons werk, en wat gaan we anders doen?

Dat onderscheid is alles. Zonder kaders wordt het een praatgroep. Zonder ruimte wordt het een presentatie.

Zo pak je zo’n sessie aan

Vier stappen die in de praktijk werken.

• 1. Deel het waarom voor het wat. Vertel eerst welke afweging er lag, welke opties er waren en waarom je deze richting kiest. Mensen die de afweging kennen, kunnen zelf beslissen als jij er niet bij bent.
• 2. Stel de vraag scherp. Niet “wat vinden jullie ervan?”, maar “wat betekent dit voor jullie werk en wat moeten we stoppen om het waar te maken?”.
• 3. Laat het team vertalen, in kleine groepen. Vier mensen aan een tafel leveren meer op dan dertig in een zaal. En stiller volk komt dan wel aan het woord.
• 4. Sluit af met eigenaarschap. Elke groep benoemt één ding dat ze deze maand anders gaan doen, met een naam en een datum erbij.

Die laatste stap is niet optioneel. Inspiratie zonder actie is entertainment. Elke sessie hoort te eindigen met iets dat maandag begint.

Wat het oplevert

Het klinkt als een dag die je niet hebt. Reken het eens door.

Een verandering die stilvalt kost je drie tot zes maanden en meestal een paar goede mensen. Een verandering die het team zelf heeft vertaald, begint binnen twee weken.

Wat teams merken die dit doen:

• Minder trekken. Je hoeft niet elke maand opnieuw uit te leggen waarom.
• Snellere beslissingen op de vloer. Mensen die de afweging kennen, kiezen zelf goed.
• Eerlijker weerstand. Bezwaren komen in de zaal in plaats van bij de koffieautomaat, waar je er niets mee kunt.
• Meer werkgeluk. Mensen die invloed hebben op hun werk blijven langer en doen meer.

Hoe je mensen meekrijgt in plaats van meesleept, staat uitgebreider in het artikel over medewerkers meekrijgen in verandering. En over die gezamenlijke koers gaat het stuk over alle neuzen dezelfde kant op.

Het begint bij jou

Hier komt het ongemakkelijke deel.

Een team kan pas bewust meedenken als de leider zelf weet waar hij heen wil. Anders wordt het een sessie waarin dertig mensen jouw twijfel proberen op te lossen.

Dus voor je het team erbij haalt, moet jouw eigen richting staan. Niet in detail, wel in essentie. Waar gaan we heen, waarom deze kant op, en wat betekent dat voor mijn rol?

Dat is precies waar Bewust Leiderschap over gaat. Wie ben ik nu, wie wil ik zijn, wat betekent dat voor mijn rol in dit bedrijf. Op één A4, met een stappenplan eronder.

Volgorde is: eerst jij, dan het team. Niet andersom.

Neem Keimpe Sikma van AT Finance. Toen zijn eigen richting helder was, veranderde er iets in hoe hij leidinggaf. Hij ging grenzen stellen en delegeren, en kreeg tegelijk rust en meer sturing in het bedrijf. Zijn team wist ineens waar ze aan toe waren.

Wanneer haal je er iemand van buiten bij?

Niet omdat je het zelf niet kunt. Wel om drie redenen die praktisch zijn.

• Je kunt zelf meedoen. Als jij de sessie leidt, kun je niet tegelijk deelnemer zijn. En jouw inbreng is juist het waardevolst.
• Iemand van buiten mag de vraag stellen die intern gevoelig ligt. Dat scheelt drie omwegen.
• Er wordt iets losgemaakt. Een externe spreker die het team eerst raakt en daarna aan het werk zet, haalt in een dagdeel wat intern maanden kost.

Peter is boekbaar als spreker en voor in-house workshops rond leiderschap, verandering, werkgeluk en organisatiecultuur. Keynotes als Wie wil je zijn?, Leid met LEF en groei en De invloed van mindset op gedrag en resultaten. Altijd met hetzelfde doel: naar huis met actie.

Boeken loopt via zijn sprekersprofiel bij Sprekersarchitecten.

Veelgestelde vragen over bewust ondernemen met je team

Wat is bewust ondernemen precies?
Bewust ondernemen betekent dat je keuzes maakt met open ogen en die keuzes kunt uitleggen. Je weet waar je heen wilt, waarom, en wat dat vraagt van jou en je organisatie. Het tegenovergestelde is meebewegen met wat er toevallig langskomt.

Is samen richting kiezen niet gewoon polderen?
Nee. Jij bepaalt de richting en de kaders, dat is jouw werk als leider. Het team vult in wat die richting betekent voor het dagelijkse werk en wat er moet stoppen. Zonder kaders wordt het een praatgroep, zonder ruimte een presentatie.

Hoe krijg ik mijn team betrokken bij de strategie?
Deel eerst de afweging en niet alleen de conclusie, stel daarna een scherpe vraag over wat dit voor hun werk betekent, laat in kleine groepen vertalen en sluit af met één concrete actie per groep, met naam en datum.

Hoe lang duurt zo’n sessie?
Een dagdeel is meestal genoeg om richting te delen, te laten vertalen en met concrete acties af te sluiten. Belangrijker dan de lengte is dat er aan het eind iets staat dat maandag begint.

Waarom zou ik hier een externe spreker of begeleider bij halen?
Omdat jij dan zelf kunt deelnemen in plaats van de sessie te leiden, omdat iemand van buiten de gevoelige vraag mag stellen, en omdat een goede sessie eerst iets losmaakt en daarna in actie zet. Dat gaat sneller met iemand die geen geschiedenis heeft in de organisatie.