Leidinggeven vanuit je waarden

Leidinggeven vanuit je waarden betekent dat je beslissingen toetst aan wat voor jou echt telt, in plaats van aan wat handig lijkt. Dat maakt kiezen sneller, je gedrag voorspelbaarder en je team rustiger. Waarden zijn geen poster aan de muur, maar een kompas dat je pas voelt werken als het je een keer geld kost.

Vraag een ondernemer naar zijn kernwaarden en je krijgt meestal drie woorden terug. Kwaliteit. Betrouwbaarheid. Plezier.

Prima woorden. Alleen: ze staan op de site van je concurrent ook.

De vraag is niet welke waarden je hebt opgeschreven. De vraag is welke keuze je vorige week hebt gemaakt die je aan die waarden kunt terugleiden.

Waarom vage kernwaarden niets doen

Kernwaarden gaan pas leven als ze iets kosten.

Zolang “kwaliteit” betekent dat je goed werk levert bij klanten die netjes betalen, is het geen waarde. Het is gezond verstand.

Het wordt een waarde op het moment dat je een order teruggeeft omdat je hem niet goed kunt uitvoeren. Dan doet het pijn, en dan weet je team meteen waar je voor staat.

Dat is het verschil tussen een woord en een kompas.

En hier zit iets ongemakkelijks: de meeste ondernemers hebben hun waarden nooit expliciet gekozen. Ze zijn ingesleten. Overgenomen van een vader, een eerste baas, een branche waarin het nu eenmaal zo gaat.

Dat is niet erg. Het is alleen goed om te weten of je vanuit jouw kompas stuurt of vanuit dat van iemand anders.

Hoe herken je je echte waarden?

Niet door te brainstormen. Door terug te kijken.

Je waarden zitten in je gedrag, niet in je goede voornemens. Vier ingangen die werken:

• Waar word je onredelijk boos van? Irritatie wijst bijna altijd op een geschonden waarde. Iemand die te laat komt raakt je alleen als betrouwbaarheid ergens diep zit.
• Waar geef je geld aan uit dat je niet hoeft? Je bankafschrift liegt minder dan je missie-statement.
• Welke beslissing ben je trots op, terwijl hij je omzet kostte? Daar zat een waarde die zwaarder woog dan geld.
• Wat doe je zonder dat iemand het ziet? Gedrag zonder publiek is de zuiverste meting die er is.

Doe dit voor de laatste twaalf maanden. Schrijf op wat eruit komt. Meestal blijven er drie tot vijf woorden over die je zelf niet had bedacht.

Dat zijn ze.

Wat waarden doen met je besluitvorming

Hier zit de winst voor je bedrijf, en het is een harde.

De meeste ondernemers verliezen geen tijd aan moeilijke beslissingen. Ze verliezen tijd aan het uitstellen ervan.

Je weet meestal binnen tien seconden wat je wilt. Daarna ga je drie weken argumenten verzamelen om die eerste ingeving te rechtvaardigen of te ontwijken.

Met een helder kompas verdwijnt dat uitstel grotendeels. Niet omdat de keuze makkelijker wordt, maar omdat het criterium vaststaat.

Neem een klant die goed betaalt en je mensen slecht behandelt. Zonder kompas is dat een dilemma dat maanden doorettert. Met kompas is het een gesprek van tien minuten en een besluit.

Strategie is makkelijk. Je doet het alleen niet. Vaak omdat je stilletjes twee kompassen tegelijk volgt.

Waarden en je rol als leider

Waarden zijn niet alleen een filter voor beslissingen. Ze bepalen ook wie je bent in je bedrijf.

Dit is precies waar Bewust Leiderschap over gaat. Wie ben ik nu? Wie wil ik zijn? Wat betekent dat voor mijn rol? En dan een stappenplan eronder. Op één A4.

Die volgorde is niet toevallig. Eerst weten wat er echt toe doet, dan pas de agenda inrichten.

Andersom werkt het namelijk niet. Dat is ook de kern van strategie volgt energie: een plan dat niet klopt met wie je bent, voer je nooit lang vol.

Keimpe Sikma van AT Finance is daar een mooi voorbeeld van. Toen hij eenmaal helder had wat voor hem telde, werd grenzen stellen geen strijd meer maar logica. Hij ging delegeren, kreeg rust en tegelijk meer richting. Zelfde bedrijf, ander kompas.

Hoe maak je waarden zichtbaar voor je team?

Je team leest je waarden niet van de muur. Ze leiden ze af uit wat jij tolereert.

Drie dingen die werken:

• Benoem het criterium hardop. Niet alleen het besluit, maar waarom. “We doen dit niet, omdat we het niet goed kunnen leveren.” Dan leren mensen zelf beslissen.
• Wees consequent op het moment dat het kost. Eén uitzondering voor een grote klant wist tien consistente keuzes uit.
• Maak het meetbaar in gedrag. Niet “wij staan voor kwaliteit”, maar “wij bellen elke klant binnen 24 uur terug”. Waarden die je niet kunt zien, bestaan niet.

Doe je dit consequent, dan gebeurt er iets dat je agenda direct raakt: mensen gaan zelf beslissen zoals jij zou beslissen. Dat is het moment waarop je bedrijf minder afhankelijk van je wordt.

Wat als je waarden botsen met je businessmodel?

Dat komt vaker voor dan ondernemers toegeven.

Je hebt vrijheid als kernwaarde en een bedrijf gebouwd dat geen dag zonder je kan. Je hebt rust als waarde en een agenda die dat onmogelijk maakt.

Dat is geen falen. Dat is informatie.

Meestal hoef je je bedrijf niet om te gooien. Je hoeft één ding te veranderen dat de rest meetrekt. Een klantsegment loslaten. Een rol overdragen. Een dienst schrappen die goed loopt maar je energie sloopt.

Als je strategie niet werkt, gooi je hem niet overboord. Je stuurt bij. Vaak maakt een kleine tweak het verschil.

Wil je breder kijken naar wat begeleiding hierin doet, lees dan het artikel over de zakelijke coach.

Veelgestelde vragen over leidinggeven vanuit je waarden

Wat zijn kernwaarden precies?
Kernwaarden zijn de principes die bepalen wat je wel en niet doet, ook als het je iets kost. Ze verschillen van doelen: een doel bereik je, een waarde leef je. Je herkent ze aan je gedrag in lastige situaties, niet aan wat je opschrijft.

Hoe vind ik mijn eigen waarden als ondernemer?
Kijk terug op het afgelopen jaar. Waar werd je onredelijk boos van, welke beslissing kostte je geld en ben je toch trots op, en wat doe je zonder dat iemand meekijkt? De patronen daarin zijn je waarden.

Hoeveel kernwaarden moet ik hebben?
Drie tot vijf. Meer is geen kompas maar een verlanglijstje. Als alles belangrijk is, geeft niets richting op het moment dat je moet kiezen.

Waarom helpen waarden bij het nemen van beslissingen?
Omdat ze het criterium vastzetten. De meeste tijd verlies je niet aan de beslissing zelf, maar aan het uitstellen ervan. Met een helder kompas weet je binnen een gesprek wat je doet.

Hoe krijg ik mijn team mee in mijn waarden?
Door het criterium hardop te benoemen bij elk besluit, consequent te blijven op het moment dat het je iets kost, en waarden te vertalen naar zichtbaar gedrag. Mensen volgen wat je tolereert, niet wat je opschrijft.